Veelgestelde vragen

Met beide bevoegdheden kan je lesgeven aan 1) het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), 2) het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie en 3) het praktijkonderwijs. Na het halen van je tweedegraads bevoegdheid mag je alleen lesgeven aan het vmbo en de onderbouw van de havo en het vwo. Wil je meer, dan is de eerstegraads-opleiding een verdieping hierop. Met dit diploma kan je ook lesgeven aan de klassen 4, 5 en 6 van de havo en het vwo.

Met een tweedegraads bevoegdheid mag je les geven aan de onderbouw van de havo en het vwo, aan alle klassen van het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), het beroepsonderwijs, volwasseneneducatie en het praktijkonderwijs. Met een beperkte tweedegraads bevoegdheid kan dat alleen aan de onderbouw van de havo en het vwo en alle klassen van het vmbo-t.

De educatieve minor is bedoeld om kennis te maken met de praktijk en theorie van het leraarschap. Je volgt deze minor tijdens je reguliere bachelor-opleiding. Na het halen van je bachelor met een afgeronde educatieve minor krijg je direct een beperkte tweedegraads bevoegdheid. Hiermee kan je voor de klas staan in het vmbo-t en de onderbouw van de havo en het vwo. De educatieve minor volg je aan de UvA en de VU.

Heb je al een wo-bachelor behaald en wil je leraar worden? Dan kan je door het volgen van een educatieve module een beperkte tweedegraads bevoegdheid halen. De educatieve module duurt een halfjaar en kan je volgen aan de UvA en de VU. Check wel eerst of de inhoud van je bachelor op het vak waarin je les wilt geven aansluit. Kijk hiervoor in de verwantschapstabel van de overheid. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stelt een subsidie beschikbaar voor het volgen van de educatieve module, die de kosten van inschrijving volledig dekt.

De educatieve minor volg je tijdens je wo of hbo bacheloropleiding, terwijl je de module kan volgen als je je bachelor diploma al hebt behaald. Met deze bevoegdheid mag je in klas 1, 2 en 3 van de havo en het vwo en alle klassen van het vmbo-t lesgeven.

Met een onderwijsbevoegdheid voor het basisonderwijs kun je les geven in het voortgezet onderwijs als je eerst een korte omscholing doet. Daarmee haal je de bevoegdheid ‘groepsleerkracht vmbo-onderbouw basis/kader’. Via dit verkorte opleidingstraject sta je straks bevoegd voor de klas.

Als voltijdstudent volg je in principe elke dag lessen of colleges, loop je stages en doe je aan zelfstudie. Er wordt van je verwacht dat je gemiddeld 40 uur per week besteedt aan je studie en je hebt recht op studiefinanciering.

Als deeltijdstudent ga je vaak in de avonduren naar de hogeschool of universiteit. De meeste studenten in het deeltijdonderwijs zijn al volwassen en combineren hun studie met een baan. Bijvoorbeeld om een volgende stap in hun carrière te zetten, om zich te laten omscholen, of om bij te blijven bij de ontwikkelingen binnen hun vakgebied. De studie kan aansluiten bij je baan, maar dat hoeft niet. Je hebt geen recht op studiefinanciering als je een studie in deeltijd volgt.

Wil je een deeltijd opleiding tot leraar voortgezet onderwijs eerste graads doen? In het programma van de eerste graadsopleidingen van de VU en de UvA is de werklast verspreid over 1,5 jaar in plaats van over een jaar. Deeltijdstudenten besteden gemiddeld zo’n 6 dagdelen per week aan de opleiding.

Je studielast wordt uitgedrukt in studiepunten (ECTS) volgens een internationaal Europees systeem. Voor elk vak is vastgesteld hoeveel studiepunten je ervoor krijgt. Een driejarige universitaire bachelor levert 60 ECTS per jaar op, dus 180 ECTS in totaal. Voor een vierjarige hbo-bachelor moet je 240 ECTS hebben. Eén studiepunt (1 ECTS) staat voor 28 uur studie.

De propedeutische fase of kortweg propedeuse is de eerste fase van een hbo-opleiding of universitaire studie in Nederland. Je behaalt je propedeuse-diploma wanneer je in het eerste jaar alle vakken hebt behaald. Dit houdt in dat je voor alle vakken die je gevolgd hebt minimaal een 5,5 moet hebben gescoord.

Tijdens jouw huidige hbo- of wo-studie heb je zeker mogelijkheden om je voor te bereiden op het leraarschap.

Aan het hbo
Tijdens je hbo-bachelor kan je een educatieve minor volgen aan de HvA. Als je je bachelor met educatieve minor hebt gehaald, heb je de mogelijkheid om je tweedegraads bevoegdheid te halen via een versnelde variant van de reguliere tweedegraads opleiding.

Aan de universiteit
Als je een wo-bachelor volgt kan je in vele gevallen een educatieve minor doen. Dat kan zowel aan de VU als de UvA. Deze duurt zes maanden en geeft je na afloop direct een beperkte tweedegraads bevoegdheid. Wat betekent dat je voor de klas mag staan in het vmbo-t en de eerste drie klassen van de havo en het vwo.

Check wel eerst of de inhoud van je bachelor aansluit op het vak waarin je les wilt geven. Of dat zo is check je in de verwantschapstabel van de overheid. Handig: je krijgt met deze minor vrijstellingen als je hierna besluit om een opleiding tot je eerstegraads bevoegdheid te doen.

Onderwijs voor kinderen vanaf 4 tot en met 12 jaar wordt verzorgd door basisscholen en scholen voor speciaal onderwijs.
Het voortgezet onderwijs omvat het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo), het hoger algemeen voortgezet onderwijs (havo), het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) en het praktijkonderwijs. Het mbo en hbo vallen niet onder het voortgezet onderwijs.
Voor tekortvakken is een opvallend tekort aan leraren. In het voorgezet onderwijs van Amsterdam gaat het om de vakken: Informatica, Wiskunde, Scheikunde, Natuurkunde, Duits, Klassieke talen en Frans .
Doorgaans moet je je bevoegdheid (uiteindelijk) halen en dat kan via trajecten zoals het zij-instroom en het volgen van een lerarenopleiding (evt. in deeltijd of met de juiste vooropleiding verkort). Er zijn uitzonderingen. Als je gastdocent bent in het voortgezet onderwijs en je maximaal 4 uren per week lesgeeft (onder begeleiding van een bevoegde leraar). In enkele gevallen kun je een tijdelijke ontheffing van de bevoegdheid krijgen. Omdat er bijvoorbeeld geen lerarenopleiding is voor het vak. De school moet hiervoor toestemming vragen aan de minister.

De helpdesk biedt geen dergelijke trajecten aan en kan hierin ook niet bemiddelen. Je kunt je dus niet via de helpdesk aanmelden voor bijvoorbeeld zij-instroom trajecten.  Maar als je eerst wilt weten hoe het is om nu leraar te zijn op een basis– of middelbare school, informeer bij scholen in jouw buurt, praat met leraren. Wellicht kun je een half dagje meelopen. Of meld je aan voor de informatiebijeenkomsten over het primair en voortgezet onderwijs van het Schoolbureau (zie agenda).

Kijk voor meer informatie op: www.amsterdam.nl/leraarworden. Inschrijven kan door een mail te sturen naar: wonen@leraarinamsterdam.nl.

De antwoorden op deze vragen kun je vaak vinden op de websites van de lerarenopleidingen. Maar zeker over de vrijstellingen, kun je het beste direct contact opnemen met de lerarenopleiding.

If you would like to ask a question in English to the helpdesk, ask for the English form by sending an e-mail to: info@lievervoordeklas.nl

Persoonlijk advies nodig?

Onze helpdesk kan je helpen omtrent jouw specifieke situatie.

Neem contact met ons op